امر به معروف حداقلی یا حداکثری ؟!

مُهرستان / یادداشت » فریضه ی الهی امر به معروف و نهی از منکر عنصر فاخری است که برای تحقق ایده ی جامعه ی نمونه و امت وسط شدیداً مورد احتیاج ماست تا پس از آگاهی از مختصات و ظرفیت هایش به آن به نیکی عمل کنیم و از آثارش به شیوائی بهره مند شویم به همین دلیل در صورت جستاری اندک در کتب فقهی می یابیم که این اصل یکی از ابواب کتب فقهی از صدر اسلام بوده است و در قرآن بارهای بار از آن یاد شده و عامل انحطاط ملل و اقوام، بی توجهی به آن دانسته شده / مائده۷۹

و اوج عنایت به آن در آیه ۱۰۴ آل عمران است آنجا که ضمن رونمایی از یکی از مصادیق معروف یعنی وحدت چه زیبا خطاب به مامسلمانان آورده که : و لتکن منکم امه یدعون الی الخیر و یامرون بالمعروف …

و در پایان این فراز می فرماید: اولئک هم المفلحون شرط رستگاری این است و جز آن نیست .

از فراز قبل این آیه چنین بر می آید که اگر در بین شما اختلافی پیش آمده با تمسک به ریسمان الهی و اهتمام به وحدت آن راحل کنید تا اختلاف درمیان تان ریشه ندواند زیرا مسلم است از اختلاف بین شما کسان دیگری استفاده می برند آیا دشمن از ما غیراز این می خواهد که به عناوین رنگارنگ مذهبی،فرقه ای، جناحی، نکفر ببعضی و نومن ببعضی دائماً به جان هم بیفتیم، یکدیگر را تکفیر کنیم پس اول مبرزترین مصداق معروف؛ یعنی پرهیز از تفرقه یا اتحاد را باید بازشناخت آنگاه به : ولتکن منکم امه یدعون الی الخیر… بالید

از آموزه ها و گفتمان پر بهای بزرگ بعد ازخدا رسول مصفایمان (ص)نیز چنین مستفاد است که عزت و شوکت ،به حساب آورده شدن و… با انجام معروف و ذلت و ضعف و پستی با دوری از انجام معروف حاصل آید

از همین رو بزرگ قربانی امر به معروف و نهی از منکر؛ حسینی که فلسفه قیامش عمل به این اصل قرآنی است و موتور محرک نهضت حماسی اواین اصل است لاجرم عمل به این اصل بر او فرض گشت حتی اگر یزید او را به بیعت نمی خواست و مردم کوفه نیز او را دعوت نمی کردند به موجب این اصل قرآنی نمی توانست ساکت بنشیند و مرگ قطعی اسلام را نظاره کند .

پس اصلی که بودنش در میان ما، مارا بهترین امت و ترک آن بدترین امت ها می گرداند به چه کیفیت و میزانی ؟؟ با توجه به موضوعات فرعی و یک جانبه و حداقلی یا با عنایت به کلیات و حداکثری زیباست؟ بدیهی است که توجه همه جانبه به این اصل فاخر بدون در نظرگرفتن منافع و مطامع حزبی ،جناحی و مقطعی است که تلاش ما را جاودانه و ماندگار می نماید تلاش آمرانه و ناهیانه ما بایستی منجر به گسترش چتر روح تعالیم عالیه انسانی اسلامی در میان مسلمین گردد نه اینکه با انجام بخشی و قشری و مقطعی با همین عنوان خاطر مسلمین مشمئز گردد و از اسلام رویگردان شوند.

دلواپسی بواقع همان عمل به فریضه امر به معروف و نهی از منکر است اما به کلیت اصل و حداکثری آنچنانکه حسین (ع) آن را به منصه ی ظهور رساند و او با تمسک به آن به این اصل آبرو بخشید و مسلمین را ارزش داد و خود چراغ هدایت جاودانه ی مسیرهای هدایت بشر شد نه آنکه به شیوه ای گزینشی بر هزاران معروف مستحق توجه چشم بربسته و از کنار منکرات بنیان کن فراوانی که هریک برای براندازی نظام استواری کافی است بی مبالاتانه عبور کرده و نادیده انگاشت آن هم از سوی خواصی که به هرحال در جایگاه های مختلف اجتماعی جاخوش کرده اند. این حداقل انتظاری است که از خواص می رود یعنی آنچه عوام در آینه زلال و شفاف زمانه در مقطعی به سبب غبار غفلت نمی بینند خواص باید آن را در خشت های خام اعماق دیوارهای تو در توی تاریخ تاریک ببینند تا رسالت روشنگری را به خوبی انجام دهند و نه موجب کدری بیشتر مسیر غبارآلود و شبهه ناک پیش روی نسل جویای حقیقت گردند …