وارستگی علمی و اخلاقی از ضرورت های حرفه معلمی

تهران- ایرنا- معلمان قافله سالاران هدایت و دانایی هستند، انسان سازانی که با وارستگی اخلاقی و علمی خویش الگوی شایسته فرزندان این مرزو بوم محسوب می شوند و برای داشتن ایرانی سربلند ضروری است تا آموزگاران همچون شهید مرتضی مطهری بیندیشند و اندیشیدن را به دیگران بیاموزند.

اساسی ترین هدف در جامعه انسانی، تعلیم و تربیت افراد است که این رسالت مهم و بنیادی با پشتکار و کوشش آموزگاران مسیر دانایی امکان پذیر خواهد شد، به همین دلیل حرفه معلمی تلاش در مسیر هدایت، تکامل و آموزش انسان ها محسوب می شود و بدین گونه است که آن را شغل پیامبران لقب داده اند.
با توجه به نقش مهم و کلیدی معلمان در جامعه باید همواره در مسیر تکریم آنان تلاش کرد و شان و منزلت معلمان را پاس داشت، انسان هایی فداکار که برای ساختن آینده ای بهتر به امر آموزش و پرورش فرزندان این مرزو بوم می پردازند و با زکات علم خویش، یاری بخش کشور در مسیر رشد و پیشرفت می شوند.
یکی از معلمان آزاده ایران اسلامی، مرتضی مطهری بود که با دیدگاهی ژرف و عمیق، ابعاد گوناگون علوم انسانی را مورد نقد و بررسی قرار می داد و با آموزش و پرورش شاگردان فراوان، خدمت های بسیاری به کشور ارائه کرد و همین نقش مهم و تاثیر گذار سبب شد تا گروهک فرقان، تاب تحمل از دست بدهد و این معلم اخلاق را در ۱۲ اردیبهشت ۱۳۵۸ خورشیدی به شهادت برساند و ایران را در غم درگذشت یکی از یاران راستین انقلاب فرو برند.
جایگاه والای شهید مطهری باعث شد تا سالروز شهادت این آموزگار بنام را «روز معلم» نام گذارند تا بهانه ای باشد برای پاسداشت مقام این معلم دلسوز و تمامی معلمان ایران اسلامی که با عزمی جهادی در راه اعتلای میهن خویش گام بر می دارند.
اهمیت تعلیم و تربیت و نقش مهم معلم در جامعه سبب شد تا پژوهشگر گروه اطلاع رسانی ایرنا با «عباس رضایی» از دبیران آموزش و پرورش شهرستان مُهر که اکنون به منظور تحصیلات تکمیلی در تهران به سر می برد ، به گفت و گو بپردازد.

ایرنا: چه ویژگی های علمی و اخلاقی در شهید مرتضی مطهری سبب شد تا وی به عنوان الگوی اخلاق برای معلمان شناخته شود؟

رضایی: بدون تردید مرتضی مطهری چهره ای درخشان و شخصیتی جامع در تمامی ابعاد زندگی فردی و اجتماعی است. وی از بارزترین و موفق ترین متفکران ایران و جهان اسلام در ۱۰۰ ساله گذشته به شمار می رود که با بهره گیری از دریای بیکران مکتب روح بخش اسلام، توانست در کنار شناساندن زوایای مختلف این آیین انسان ساز، خدمت شایانی به اسلام و مسلمانان عرضه کند. تلفیق اعتقادهای اسلامی و روحیه جستجوگرانه و علمی در وی باعث شده بود که به عنوان متفکری روشن اندیش، دین را به گونه ای تفسیر و تعلیم کند که پاسخگوی پرسش های دنیای تازه و معضل های بشر باشد. بیشتر کتاب های او در دسترس جامعه بوده است و مردم کم و بیش با ویژگی های شخصیتی مطهری آشنایی دارند و برخی از وجوه شخصیت علمی این استاد، الگوی روشنی برای جهادگران عرصه تعلیم و تربیت کشور محسوب می شود. تواضع در علم، اعتقاد قلبی و عملی به آزادی بیان و اندیشه، تلاش بی وقفه در شاخه های مختلف علوم انسانی به ویژه علوم عقلی، تلاش و توصیه در آموزش، اندیشیدن در اندیشه دیگران و بسیاری از خصوصیت های مثبت علمی دیگر در کنار اخلاق وارسته از مرتضی مطهری شخصیتی سازنده و الگویی بی نظیر ساخته است.

ایرنا: چه دیدگاهی نسبت به جایگاه و مقام معلم با توجه به نقش تاثیرگذار وی در جامعه و آینده کشور در ابعاد گوناگون دارید؟
رضایی: جایگاه و مقام معلمان را از دو جهت می توان مورد بحث قرار داد. هنگامی که موضوع، درباره جایگاه معلمان در میان جامعه است به نظر می آید با وجود برخی مشکل ها و انتقادهایی که هست اما در مجموع معلم مقام والایی دارد و بیشتر افراد جامعه حرمت این جایگاه را حفظ می کنند و برای مربیان و معلمان که با کمترین ادعایی و با نهایت دلسوزی در مسیر تربیت فرزندان این مرز و بوم گام بر می دارند (که برای نمونه فداکاری معلمان این سرزمین را در سیستان و بلوچستان و دیگر نقاط ایران مشاهده کردیم) احترام می گذارند. اما زمانی، جایگاه معلم از دیدگاه مسائل معیشتی و در مقام مقایسه با دیگر افراد جامعه مورد واکاوی قرار داده می شود، که متأسفانه جایگاه چندان مناسبی مشاهده نمی شود و با وجود تلاش های صورت گرفته در دولت های مختلف به منظور بر طرف کردن این مشکل ها، تاکنون به وضعیت مطلوب نرسیده است.
رسیدگی به مساله معیشت معلمان موضوعی بسیار مهم است که توجه نکردن کافی به آن ثمره های ناخوشایندی در آینده کشور خواهد داشت از آن جهت که زیر بنای توسعه هر کشوری، آموزش و پرورش به ویژه معلمان آن است و کیفیت و کارایی هر فردی ارتباط مستقیمی با مسائل معیشتی او دارد، هر چند نباید نقش دیگر عوامل را نیز نادیده گرفت.

ایرنا: چه ویژگی های علمی و اخلاقی سبب تمایز معلمان با دیگر قشرهای جامعه در این شغل مهم و بنیادی می شود؟

رضایی: پوشیدن ردای معلمی و در کسوت انبیاء در آمدن، وظیفه ای بسیار سنگین و دشوار است، به فرموده امام خمینی(ره)، «معلمی شغل انبیاء است» و این گفتار به خوبی بیان می کند که معلم چه وظیفه دشواری بر عهده دارد. وارسته بودن در زمینه اخلاقی و مجهز بودن به سلاح علم، دو ویژگی مکمل هستند و از الزام های معلمی است. بدون تردید جامعه، اگر بخواهد در عرصه جهانی و در رقابت برای پیشرفت علمی و صنعتی، سخنی برای گفتن داشته باشد، نیازمند برخورداری از معلمانی عالم است و این مهم نیز تنها با توجه ویژه مسئولان به این مسأله تحقق خواهد پذیرفت. نگاه جامعه به این موضوع باید کلان باشد زیرا نتیجه های این تصمیم در یک فاصله زمانی طولانی مدت خود را نشان خواهد داد. اگر این امر به وجود آید، ارائه راهکارهای لازم در مسیر تحقق آن چندان دشوار نخواهد بود.
معلم باید مطالعه به روزی داشته باشد، اهل تحقیق و پژوهش باشد، ارتباط علمی خود را با مرکزهای دانشگاهی کشور حفظ کند و همچون استاد مطهری بیندیشد و اندیشیدن را نیز بیاموزد، در بحث اخلاقی نیز یک معلم باید واجد فضائل اخلاقی باشد زیرا بخش مهمی از زندگی فرزندان کشور به وسیله وی ساخته می شود.
ایرنا: مقام و جایگاه معلم در جامعه از اهمیت و شان بالایی برخوردار است، با توجه به این موضوع برای پاسداری از این جایگاه باید چه راهکارهایی را مورد استفاده قرار داد؟

رضایی: در رسانه ملی باید با روش تهیه و تنظیم برنامه های آموزنده، باور عمومی به این مسأله که معلم نقش و جایگاه محوری در جامعه دارد و تقویت این دیدگاه در میان خانواده ها به مقام و جایگاه معلمان احترام گذاشت. همچنین باید نسبت به خواسته های صنفی و معیشتی معلمان توجه نشان داد.
ایرنا: در راستای پرسش پیشین، وظیفه دولت در برابر معلمان را چگونه ارزیابی می کنید؟
رضایی: دولت بایستی خود را همیشه در کنار معلمان ببیند و بدون تردید تکریم معلمان در زمینه های معنوی و اقتصادی از وظایف دولت است، دولت یازدهم نیز تاکنون و با وجود تمامی مشکل های موجود، تمام توان خود را در راستای احترام به مقام معلمان به کار برده است زیرا دست اندرکاران دولت آگاه هستند که توجه به این نهاد یعنی ساختن زیربنای محکم و قوی برای آینده ای بهتر و این کار با ایجاد همدلی و شفافیت دولت در برابر معلمان امکان پذیر خواهد بود.